Popeye

Robin Williams had een uitstekende podiumstatus opgebouwd en zou in 1980 de volgende stap in zijn carrière zetten. De komiek mocht in zijn eerste film spelen. Popeye, gebaseerd op het tekenfilmfiguurtje dat voor het eerst opdook in 1929. Zelf mis ik even de gelijkenis tussen Williams’ hyperactieve komische stijl en de mompelende, spinazie-verslindende matroos. Maar wat mij helemaal verwondert is wie de regie ging voeren. Robert Altman. De man die volop experimenteerde met beeldcompositie en geluid, zou nu een kinderfilm draaien. Natuurlijk, het zou wat kunnen opleveren.

De eerste minuten zijn ook veelbelovend. Er is een superkorte animatie van Popeye zelf die zich tot de kijker richt en roept dat hij in de verkeerde film zit. Dit is natuurlijk bedoeld als knipoog naar de film zelf, ironisch genoeg is dit ook het beste deel van Altmans adaptatie van de wereldberoemde tekenfilmfiguur.

Popeye arriveert in het havendorp Sweethaven, waar hij op zoek gaat naar zijn vader. Hij ontmoet er ook Olive Oyl (Shelley Duvall) en de brute Bluto (Paul L. Smith). Williams heeft van de make-up afdeling die disproportionele armen en gesloten oog gekregen en gromt-mompelt zich als Popeye door de teksten. Dit wil niet zeggen dat ik hem een geloofwaardige Popeye vindt. Eerder een onaangenaam ogend mannetje met disproportionele armen. Laat ik het zo zeggen, zijn aanwezigheid verhoogt niet mijn kijkplezier.

Mocht je genoten hebben van Williams’ eerste filmrol, hou dat vast.

Maar er is iets anders wat mij afstoot. Iets waardoor de film uit evenwicht wordt gebracht. Altmans regie was altijd onbekommerd. Nonchalant. Acteurs spraken door elkaar en de camera werd gericht op figuranten. Er ontstond zo een sfeer die het midden hield tussen speelfilm en documentaire, alsof alles ter plekke werd geïmproviseerd. Dat paste uitstekend bij het absurdistische oorlogsdrama MASH. Het was bedoeld om de situatie zo rommelig en chaotisch mogelijk te maken, want dat was het toen ook. De oorlog in Vietnam rammelde aan alle kanten.

Popeye daarentegen is slapstick-komedie. Lachen om situaties die fout gaan. De personages zijn weggeplukt uit stripboeken en worden overdreven neergezet. Dat is verre van realistisch. Als Williams een kroeg binnenkomt en Altman ervoor kiest de camera op andere acteurs te richten, verliest hij zijn hoofdrolspeler uit het oog. Het titelpersonage verdwijnt nogal snel naar de achtergrond. Dit is niet revolutionair. Eerder slordig. Het maakt een onprofessionele en knoeierige indruk. Alsof de camera op willekeurige plekken is gezet en Altman vervolgens “action!” riep.

Het is, zo heb ik het idee, alsof Popeye die fysieke komedie in een realistische omgeving wilde plaatsen. Popeye krijgt het ook hier aan de stok met boosdoeners en het handgemeen gaat gepaard met geluidseffecten. Net als in een tekenfilm worden de grenzen van de natuurkunde overschreden. Denk aan vuisten die worden “opgewonden” en halzen die als een harmonica in elkaar worden geduwd. Grappig? Nou ja, eerder gekunsteld. Pijnlijk. Dit ziet er namelijk niet uit als een tekenfilm.

Door de jaren heen heeft Williams’ filmdebuut een soort herwaardering gekregen.

De enige die zich hier helemaal op haar plek lijkt te voelen is Duvall. Het is spijtig dat ze echt ontzettend vals zingt (want er moeten om onduidelijke redenen ook liedjes worden gezongen), omdat zij sprekend op Olive lijkt en veel beter in de cartoonwereld past dan Williams, blijft zij als enige recht overeind staan. Haar slungelige lijf en grote ogen zijn precies wat deze film nodig heeft. Duvall had de martelende opnames van The Shining achter de rug, ik kan mij goed voorstellen dat zij naar iets luchtigers snakte. En behoefte had aan een regisseur die haar niet iedere dag afblafte of badinerend toesprak.

Door de jaren heen heeft Williams’ filmdebuut een soort herwaardering gekregen. Het bekende duo Roger Ebert en Gene Siskel gaf Altmans curieuze komedie vanaf het begin al twee duimen omhoog. Ik vind Popeye een lelijke en onnodig chaotische film vol pijnlijke onleuke grappen. Williams nam overigens in 1982 revanche met The World According to Garp en genoot daarna een stevige filmacarrière. Altman regisseerde nog klassiekers als Short Cuts. Duvall bleef tot 2002 wat aanmodderen. Mocht je genoten hebben van Williams’ eerste filmrol, hou dat dan zeker vast.

Popeye (1980) on IMDb

Regie: Robert Altman. Met: Robin Williams en Shelley Duvall

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.