Layer Cake

Matthew Vaughn en Guy Ritchie vormden twee gangsterfilms lang een gouden combinatie. Toen brandde Ritchie zijn vingers aan de pijnlijke flop Swept Away en kwam de samenwerking tussen de twee mannen tot een bitter eind. Ritchie probeerde in de daaropvolgende jaren met wisselend succes zijn carrière uit de put te halen, Vaughn boekte zelf succes als regisseur. Dat begon in 2004 met Layer Cake. Hij baseerde zich op het boek van J.J. Connolly en wist Daniel Craig (voor zijn doorbrak als James Bond) te strikken voor het naamloze hoofdpersonage. Craig dealt cocaïne en verlangt naar zijn pensioen.

Hij verdient veel geld in deze wereld maar is het beroepsrisico beu. Voor hij kan genieten van welverdiende rust wordt hij gevraagd voor een laatste klus. Jimmy Price (Kenneth Cranham) wil dat Craig op zoek gaat naar Eddie’s (Michael Gambon) vermiste dochter Charlie (Nathalie Lunghi). Eddie is een goede vriend van Jimmy, dus of Craig dit even snel wil regelen. Het is geen ingewikkelde klus. Gewoon een rijke dochter terugvinden die graag met haar neus in de witte poeder zit. Hoeveel problemen kan zoiets opleveren? Veel zo blijkt.

Craig is daarnaast namelijk druk bezig met een deal over ecstasy en krijgt te maken een bloeddorstige Servische bende. Ook ontdekt hij dat Jimmy er een verborgen agenda op nahoudt. Net als bijna elk personage van Layer Cake. Iedere stap brengt hem dieper in een labyrintisch plot, hij zoekt steeds wanhopiger naar de uitgang. Als Craig al niet meer begrijpt waar hij is, hoe moet de kijker er dan nog iets van kunnen maken?

De personages zijn stuk voor stuk immorele, schietgrage criminelen met een voorliefde voor geld, het zijn ook mensen die hun eigen hachje willen redden.

Omdat het de eerste keer is dat Vaughn zich zonder zijn partner in crime moet bewijzen, zijn vergelijkingen met Ritchies stijl onvermijdelijk. Vaughn houdt net als zijn collega van vaart en laat de plot in razend tempo doordenderen. De verwikkelingen buiten over elkaar heen en net als Ritchie is Vaughn gek op zwarte humor en vlotte dialogen. Maar er is één punt waarop Layer Cake zich onderscheidt van Ritchies handelsmerk: het besteedt meer aandacht aan het welzijn van de personages.

Een moord bijvoorbeeld zou bij Ritchie met veel aplomb worden gebracht, om dan door te gaan met de volgende scène. Vaughn wil juist laten zien wat zo’n daad met het personage doet. Het is niet niets om de trekker over te halen. Net als wanneer iemand getuige is van een kille executie en achteraf wat bleekjes op de bank zit. Het is niet alleen maar lachen om gangsters die elkaar kapotschieten, Layer Cake erkent het drama.

Dat is toch wat anders dan de films van Ritchie. Hij is altijd meer geïnteresseerd geweest in een swingende stijl met flitsende beelden en lompe humor. Het is met Cashtruck dat hij voor het eerst de snelle montage en opwindende muziek verruilde met een volwassener verhaal en dito personages. Zo benaderde hij het dramatische niveau van Layer Cake. Met andere woorden, hij kan het wel. Mits hij het juiste script heeft en zich inhoudt in de montagekamer.

Layer Cake vertelt niets nieuws (leven in de criminaliteit levert, behalve de kogel, niets op), Vaughn levert wel een ijzersterk debuut af.

Dan vraag ik mij toch af, zou het niet fantastisch zijn als de twee Britten opnieuw de handen ineenslaan? Misschien dat ze allebei een script kunnen pennen en Ritchie in de regiestoel kan zitten. Een vervolg op Layer Cake misschien? Of een totaal nieuw idee, waar Ritchie de basis voor legt en Vaughn verder kan uitwerken? Als ik de verhalen over Ritchies ego mag geloven, zal dat niet snel gebeuren.

Layer Cake vertelt niets nieuws (leven in de criminaliteit levert, behalve de kogel niets op), Vaughn levert wel een ijzersterk debuut af. Hij steekt het aloude moraal in een fris, hip jasje en maakt een kogelhard punt. Hij is duidelijk een regisseur met gevoel voor de inhoud en emotie. De personages zijn stuk voor stuk immorele, schietgrage criminelen met een voorliefde voor geld, het zijn ook mensen die hun eigen hachje willen redden. Ik vraag mij nog steeds af waar ik precies naar heb gekeken, Layer Cake blijft wel hangen.

Layer Cake (2004) on IMDb

Regie: Matthew Vaughn. Met: Daniel Craig en Eddie Gambon

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.